Khi tìm dao trên mạng, anh chị sẽ gặp không ít trang sản phẩm ghi kiểu này: "Vật liệu: SUS440C, 420J2, 4Cr13, Cr12MoV, SKD11, W18Cr4V. Độ cứng: HRC 60–65." Sáu mác thép rất khác nhau, nhưng chỉ có một dải độ cứng chung. Nghe thì chuyên nghiệp, nhưng người hiểu vật liệu sẽ dừng lại ở dòng này.

Mỗi mác thép có giới hạn độ cứng riêng

Độ cứng tối đa mà một mác thép đạt được sau nhiệt luyện phụ thuộc chủ yếu vào hàm lượng cacbon và hợp kim. Inox ít cacbon không thể cứng bằng thép gió, dù tôi kỹ đến đâu.

Một dải độ cứng chung cho cả sáu mác thường có nghĩa là con số được chép từ thông số của mác cứng nhất, không phải đo trên con dao anh chị sẽ nhận. Không hẳn nhà cung cấp cố tình sai, nhưng đó là tín hiệu nên hỏi lại: với mác thép tôi chọn, độ cứng cam kết là bao nhiêu?

Độ cứng cao hơn chưa chắc đã tốt hơn

Ngay cả khi con số đúng, độ cứng chỉ là một nửa câu chuyện. Độ cứng càng cao thì dao càng giòn. Dao inox cho ngành thực phẩm được ram ở 50–55 HRC là có chủ đích, để chống gỉ và đủ dai. Đọc thêm bài dao cứng hơn có bền hơn để hiểu mối quan hệ này.

Cũng cần biết: với lưỡi dao mỏng, máy đo Rockwell thông thường khó đo chính xác. Các phòng thí nghiệm dùng phép đo vi độ cứng Vickers ngay gần mép, nơi độ cứng thường trên 700 HV. Mài nóng khi hoàn thiện có thể làm mềm mép dao dù thân dao vẫn cứng.

Những thông số khác cần đọc kỹ

• Dung sai: độ thẳng, độ phẳng, độ song song, độ côn ghi bằng con số, ví dụ 0,02 mm. "Độ chính xác cao" không phải là thông số.
• Độ bóng bề mặt: ghi theo Ra, ví dụ Ra 0,1 µm, thay vì chỉ "mài gương".
• "Không bavia", "bền gấp X lần": hỏi điều kiện thử, cắt vật liệu gì, ở tốc độ nào, so với dao nào.
• Thời gian giao: dao đặt theo bản vẽ thường 15–30 ngày ở nhiều nhà cung cấp Trung Quốc, chưa tính vận chuyển và thông quan.
• Bảo hành: bảo hành lỗi vật liệu và nhiệt luyện, hay cả mòn? Mòn là bình thường, không phải lỗi.
• Đơn hàng tối thiểu và chính sách hàng mẫu.

Bảng câu hỏi nên gửi nhà cung cấp

1. Mác thép theo tiêu chuẩn nào, nguồn phôi từ đâu?
2. Độ cứng cam kết sau nhiệt luyện cho đúng mác này là bao nhiêu? Đo ở đâu, bằng phương pháp gì?
3. Nhiệt luyện lò chân không hay lò thường, ram mấy lần?
4. Dung sai độ phẳng, độ song song, độ dày bao nhiêu?
5. Có biên bản kiểm tra độ cứng, kích thước kèm theo dao không?
6. Bảo hành gồm những gì, xử lý thế nào khi dao mẻ sớm?

Gửi cùng một bảng câu hỏi cho các nhà cung cấp giúp anh chị so sánh báo giá cho công bằng, thay vì so một bên ghi HRC 60–65 chung chung với một bên ghi rõ 58–60 cho SKD11.

Tại DTS, báo giá ghi rõ mác thép và độ cứng theo từng mác cho dao tròn SKD11, dao thép gió HSS hay dao inox thực phẩm, kèm tư vấn bằng tiếng Việt về việc mác nào hợp với vật liệu anh chị cắt. Xem thêm bảng quy đổi mác thép làm dao để đối chiếu tên mác giữa các tiêu chuẩn.

Liên hệ DTS

Khách ở TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai được đo dao tận nơi miễn phí. Khách ở Hà Nội, Vĩnh Phúc, Đà Nẵng hay Long An có thể gửi báo giá đang có cùng dao mẫu hoặc ảnh qua Zalo, DTS giúp đọc và so sánh thông số.