Ngành băng dính, băng keo tại Việt Nam đang thay đổi khá nhanh. Bên cạnh băng keo đóng gói quen thuộc, nhiều nhà máy đã mở rộng sang băng dính kỹ thuật cho HVAC – M&E, ngành điện, điện tử và các ngành công nghiệp phụ trợ, một số đơn vị còn đưa băng dính và màng PE ra thị trường xuất khẩu. Sản phẩm càng chuyên dụng thì yêu cầu về mép cắt càng khắt khe, và khâu cắt chia cuộn thường là nơi phát sinh hàng lỗi nhiều nhất khi dao không phù hợp với vật liệu.

Băng keo được cắt ở những công đoạn nào?

Một cuộn băng keo thành phẩm thường đi qua hai đến ba lần cắt:

• Chia cuộn jumbo: cuộn lớn sau khi tráng keo được đưa lên máy chia cuộn, cắt thành các cuộn bản hẹp bằng dao tròn trên dưới (cắt kiểu kéo) hoặc dao lam chia cuộn.
• Cắt cây băng keo: với băng keo OPP, băng keo điện, băng được quấn sẵn trên ống giấy dài (cây/log) rồi cắt ngang thành từng cuộn nhỏ bằng dao tròn cắt cây băng keo. Dao vừa quay vừa ăn dần vào cây nên chịu lực và nhiệt khá lớn.
• Cắt lõi: ống giấy làm lõi băng keo được cắt bằng dao cắt ống giấy trước khi đưa vào quấn.

Ở phía người dùng, máy dán thùng carton và cây cắt băng keo cầm tay dùng lưỡi răng cưa cắt băng keo để cắt đứt băng sau mỗi lần dán.

Chọn dao theo từng loại băng keo

Băng keo OPP đóng gói

Màng OPP dai, lớp keo acrylic dễ bám lên thân dao sau một thời gian chạy máy. Keo bám làm dao nóng lên, mép cuộn bị kéo xơ, có khi dính lớp khiến người dùng khó bóc. Với dòng này nên dùng dao tròn cắt băng keo OPP bằng SKD11 hoặc HSS, mài vát hai mặt, mặt dao đánh bóng hoặc chọn dao phủ teflon để hạn chế keo bám. Dao có bề mặt nhẵn cũng dễ vệ sinh hơn giữa các ca.

Băng dính bạc, băng keo nhôm

Lớp lá nhôm làm dao mòn nhanh hơn hẳn so với màng nhựa. Khi dao đã cùn, lưỡi không còn cắt mà xé lá nhôm, để lại ba-via sắc ở mép cuộn, dễ rách khi thi công dán ống gió. Nên ưu tiên dao tròn HSS hoặc dao carbide cắt băng dính bạc, chia cuộn theo kiểu dao trên dưới để vết cắt gọn và đều.

Băng dính cốt sợi thủy tinh chịu nhiệt

Sợi thủy tinh cứng và mài mòn mạnh, đây là loại băng “ăn dao” nhất trong nhóm. Dao thép thông thường mất sắc rất nhanh, sợi bị dứt không đều, mép cuộn lởm chởm. Với sản lượng lớn, dao hợp kim carbide gần như là lựa chọn bắt buộc. Dao HSS vẫn dùng được cho đơn hàng nhỏ nhưng cần mài lại thường xuyên hơn.

Băng dính dán mối nối bảo ôn

Loại này thường có nền foam, xốp hoặc lá nhôm phủ trên lớp keo dày. Vật liệu mềm dễ bị dao ép bẹp trước khi đứt, làm mép cuộn méo và bề rộng không đều. Dao cần mỏng, góc mài nhọn, cạnh thật sắc. Dao tròn cắt foam hoặc dao lam là lựa chọn phổ biến cho nhóm băng dính bảo ôn.

Băng keo điện và băng dính ngành điện tử

Băng keo điện PVC mềm, đàn hồi, keo cao su bám dính mạnh. Băng dính cho điện tử như băng keo polyimide, băng keo hai mặt hay băng keo dẫn điện lại yêu cầu bề rộng chính xác và không có bụi cắt. Ở nhóm này dao phải được mài đều trên toàn chu vi, độ đảo thấp, vì chỉ một vết mẻ nhỏ cũng để lại vệt lỗi trên cả lô hàng. Dao tròn chia cuộn chính xác bằng HSS hoặc carbide, mài tinh, cho kết quả ổn định hơn.

Khi làm việc với các xưởng băng keo, kỹ thuật DTS thường gặp tình huống dao cũ vẫn cắt được nhưng nhanh dính keo hoặc nhanh cùn. Trong phần lớn trường hợp, vấn đề không nằm ở giá dao mà ở việc chọn sai vật liệu hoặc góc mài so với loại băng. Vì vậy trước khi đề xuất mẫu dao cắt băng keo, DTS xem lại loại băng, kiểu máy và tốc độ chạy thực tế của khách hàng.

Màng PE

Màng PE quấn pallet mỏng và co giãn, khi chia cuộn dễ bị nhăn hoặc co mép nếu dao không đủ sắc. Thông thường xưởng sẽ dùng dao lam chia cuộn hoặc dao tròn cắt màng PE, kết hợp với lực căng màng ổn định để cuộn thành phẩm phẳng mặt.

Ống giấy làm lõi băng keo

Lõi giấy cắt không phẳng sẽ khiến cuộn băng keo lệch lớp ngay từ đầu. Một xưởng sản xuất ống giấy ở Bình Dương từng gặp tình trạng dao mòn và mẻ liên tục, đầu ống bị xơ, ảnh hưởng chất lượng sản phẩm và phải thay dao thường xuyên. Sau khi chuyển sang dao cắt ống giấy DTS với vật liệu và góc mài phù hợp, tình trạng này đã được khắc phục.

Dấu hiệu dao cần mài lại hoặc thay mới

• Keo bám thành lớp trên thân dao dù đã vệ sinh
• Mép cuộn xơ, có sợi hoặc ba-via
• Cuộn bị lệch lớp, mặt cuộn không phẳng
• Bề rộng cuộn sai lệch giữa đầu và cuối lô
• Máy phải tăng lực ép mới cắt đứt được

Phần lớn dao tròn, dao thẳng và dao carbide đều có thể mài lại dao nhiều lần thay vì bỏ đi. Xưởng ở các tỉnh xa có thể gửi dao qua Viettel Post, J&T hoặc gửi xe Phương Trang để mài lại.

Cần chuẩn bị gì khi đặt dao cắt băng keo?

Để chọn đúng dao, nên chuẩn bị sẵn: loại băng keo đang sản xuất, kiểu máy (chia cuộn jumbo hay cắt cây), kích thước đường kính và lỗ dao hiện tại, cùng sản lượng mỗi ca. Tại TP HCM, Bình Dương và Đồng Nai, DTS đến đo dao tận nơi miễn phí. Các xưởng ở Long An, Tây Ninh, Hà Nội, Bắc Ninh hay Hải Phòng có thể gửi dao mẫu hoặc ảnh qua Zalo để được hướng dẫn đo, DTS giao hàng trên toàn quốc.