Kỹ thuật viên kéo cáp quang vào nhà, nối cáp ở trạm 5G hay trung tâm dữ liệu đều mang theo máy hàn và dao cắt sợi quang. Mối hàn có suy hao thấp hay không phụ thuộc rất nhiều vào mặt cắt đầu sợi. Mặt cắt đẹp đến từ một đĩa carbide nhỏ chỉ vài chục milimet: lưỡi dao cắt sợi quang.

Lưỡi dao cắt sợi quang làm việc thế nào

Dao cắt sợi quang không cắt đứt sợi như kéo. Sợi thủy tinh được kẹp căng, lưỡi carbide lướt qua tạo một vết khía rất nhỏ trên bề mặt, rồi sợi được bẻ gãy theo vết khía. Vì thủy tinh giòn, vết gãy chạy thẳng, cho mặt cắt phẳng, gần vuông góc. Lưỡi chỉ cần chạm sợi một chút, nên độ sắc và độ cao lưỡi phải rất chính xác.

Vì sao lưỡi có nhiều vị trí

Mỗi lần khía chỉ dùng một điểm rất nhỏ trên mép lưỡi. Điểm đó mòn dần, nên lưỡi được chia thành nhiều vị trí quanh chu vi. Một xưởng dao Trung Quốc làm lưỡi dao cắt sợi quang loại 12, 14, 16 và 24 vị trí, dùng cho các dòng dao cắt của Fujikura, Sumitomo, Furukawa.

Hướng dẫn sử dụng một dòng dao cắt của Sumitomo ghi mỗi vị trí cắt được khoảng 2.250 sợi, tùy điều kiện sử dụng, không cam kết. Như vậy một lưỡi 16 vị trí có thể cắt cỡ 36.000 lần trước khi phải thay, nếu chỉnh và vệ sinh đúng.

Dấu hiệu cần xoay lưỡi

• Cắt nhiều lần mà sợi không đứt.
• Đầu sợi bị nứt, mẻ.
• Máy hàn báo góc cắt lớn, mặt cắt xấu.

Xoay lưỡi

Theo hướng dẫn của hãng nói trên:

1. Tháo hộp chứa mẩu sợi thừa.
2. Nới vít giữ lưỡi bằng tua vít dẹt.
3. Dùng tăm bông đẩy cạnh lưỡi để xoay sang vị trí kế tiếp. Không dùng tay hoặc nhíp kim loại chạm vào lưỡi.
4. Siết vít khoảng 0,98 N·m, không siết quá.
5. Cắt thử, kiểm tra mặt cắt. Nếu vẫn xấu thì chỉnh độ cao lưỡi.

Chỉnh độ cao lưỡi

• Lấy điểm chuẩn: đặt ruột bút chì kim lên kẹp, trượt bàn lưỡi qua lại, xoay vít chỉnh tới khi lưỡi vừa chạm ruột chì.
• Từ điểm chuẩn, xoay thêm 4–6 vạch; mỗi vạch khoảng 10 µm.
• Lưỡi quá cao làm hỏng đe và tăng mẻ đầu sợi.

Vệ sinh

Sau khi dùng, lau mép lưỡi, đệm cao su của kẹp và đe bằng tăm bông thấm cồn isopropyl. Không dùng hóa chất khác. Không đóng kẹp khi còn mẩu sợi thừa vì sẽ làm hằn đệm cao su.

Mua lưỡi thay thế

• Ghi rõ hãng, model dao cắt và số vị trí của lưỡi.
• Lưỡi carbide hạt siêu mịn, mép soi phóng đại không mẻ cho mặt cắt ổn định hơn.
• Kiểm tra lỗ lưỡi và độ dày khớp với dao cắt.
• Đánh dấu vị trí đang dùng trên nhãn lưỡi để không bỏ sót vị trí.

DTS lưu ý: lưỡi carbide rất cứng nhưng giòn. Lưỡi rơi xuống sàn có thể mẻ mép dù nhìn bằng mắt không thấy, nên cất lưỡi dự phòng trong hộp có lót.

Liên hệ DTS

Khách ở TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai được đo dao tận nơi miễn phí. Các đội thi công viễn thông, nhà thầu cáp quang ở Hà Nội, Lào Cai, Quảng Trị hay Cà Mau có thể gửi model dao cắt và số lượng lưỡi cần mua qua Zalo để được tư vấn.