Cuốn sách, cuốn tạp chí hay tập catalogue chỉ thực sự thành phẩm sau nhát xén cuối cùng. Ở xưởng đóng sách, công việc này do máy xén 3 mặt đảm nhận. Ba con dao xén liên tiếp đầu, chân và mặt trước của cả xấp sách, để lại ba cạnh vuông, phẳng. Nếu dao kém, lỗi lộ ngay ở mép sách và rất khó che.

Máy xén 3 mặt làm việc thế nào

Máy xén 3 mặt có thể đứng riêng hoặc nằm trên dây chuyền đóng sách keo, dây chuyền khâu kim. Sách được kẹp chặt, sau đó một dao xén mặt trước, hai dao còn lại xén đầu và chân. Dao cắt xuống một thanh kê bằng nhựa, gọi là thớt dao, để lưỡi không chạm vào bàn kim loại.

Các hãng máy phổ biến là Muller Martini, Kolbus, Heidelberg, Wohlenberg, Perfecta, Lawson, cùng nhiều dòng máy Trung Quốc. Mỗi hãng có kích thước dao, vị trí lỗ bắt và góc vát riêng, nên dao xén 3 mặt luôn được đặt theo đúng model máy.

Dung sai một bộ dao xén tốt cần đạt

Dao xén cắt cả xấp giấy dày một lần, nên sai số nhỏ trên dao cũng thành sai số thấy được trên sách. Một nhà sản xuất dao cho ngành sau in ở châu Âu công bố các dung sai cho dao xén 3 mặt như sau:

Đây là mức của hàng cao cấp. Khi so sánh báo giá dao xén, anh chị có thể dùng bảng này làm chuẩn để hỏi nhà cung cấp cam kết ở mức nào.

Thép gió, thép gió bột hay carbide

Thép gió HSS

Lựa chọn phổ biến nhất cho dao xén 3 mặt. Đủ cứng cho giấy in thông thường, dễ mài, giá vừa phải. Hợp với xưởng in nhiều loại sản phẩm, số lượng mỗi đơn vừa và nhỏ.

Thép gió bột PHSS

Hạt cacbit nhỏ và đều hơn thép gió thường, nên mép cắt vừa bền vừa ít mẻ. Hợp với giấy couché phủ khoáng, giấy mỹ thuật dày, những loại giấy mài mòn mép dao nhanh hơn giấy offset.

Carbide

Tuổi thọ dài nhất, đáng giá với dây chuyền chạy nhiều ca, đơn hàng lớn như sách giáo khoa, tạp chí định kỳ, catalogue số lượng lớn. Nhược điểm là giá cao, giòn hơn, và phải mài trên máy mài chuyên dụng.

Với sách đóng keo nóng, nên hỏi thêm về phiên bản chống bám keo. Dao loại này được xử lý bề mặt để mực và keo ít bám lên lưỡi, nhờ đó gáy sách ít bị dây bẩn.

Lỗi xén thường gặp và nguyên nhân

Một mẹo đơn giản: luôn thay hoặc xoay thớt dao cùng lúc với việc thay dao. Dao mới cắt xuống thớt đã có rãnh sâu vẫn sẽ để lại tờ cuối không đứt.

Mài lại dao xén

Dao xén mài lại được nhiều lần, miễn giữ đúng góc vát gốc và không làm nóng lưỡi khi mài. Mỗi lần mài, bề rộng dao giảm đi, nên cần ghi lại để biết khi nào dao chạm giới hạn của máy. DTS nhận mài dao xén giấy và dao xén 3 mặt từ khắp nơi qua chuyển phát.

DTS cũng cung cấp dao xén giấy thép gió cho máy cắt giấy một dao, cùng dao xén 3 mặt cho các dòng máy kể trên, đặt theo mẫu hoặc theo mã dao của hãng.

Đặt dao xén theo model máy

Khách ở TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai được đo dao tận nơi miễn phí. Các nhà in, xưởng đóng sách ở Hà Nội, Hưng Yên, Đà Nẵng hay Bà Rịa - Vũng Tàu có thể gửi tên model máy, ảnh dao và kích thước qua Zalo hoặc email để được báo giá. DTS giao dao toàn quốc.