Dao sửa biên lốp và dao cắt gai lốp: các loại dao hoàn thiện lốp sau lưu hóa

Lốp xe ra khỏi khuôn lưu hóa chưa phải là thành phẩm. Trên mặt gai và hông lốp còn hàng trăm sợi cao su nhỏ như lông, cùng ba via ở đường phân khuôn. Những chi tiết thừa này phải được cắt sạch trước khi kiểm tra và xuất xưởng. Công việc nghe đơn giản nhưng dao không phù hợp sẽ cắt sót, hoặc tệ hơn là cắt lẹm vào mặt lốp, biến một chiếc lốp tốt thành hàng lỗi ngoại quan.

Gai lốp hình thành như thế nào

Khi lưu hóa, cao su bị ép đầy vào khuôn và một phần trào ra qua các lỗ thoát khí trên khuôn, tạo thành những sợi gai nhỏ trên bề mặt lốp. Phần cao su tràn ra ở khe ghép khuôn tạo thành ba via. Lốp càng lớn, hoa lốp càng phức tạp, số lượng gai càng nhiều. Vì vậy các nhà máy lốp đều có công đoạn sửa biên và cắt gai riêng, bằng máy hoặc bằng tay.

Dao máy cắt gai lốp

Trên máy cắt gai tự động, lốp được quay trên các con lăn hoặc đỡ từ bên trong, trong khi cụm dao áp vào mặt gai và hông lốp để cắt bỏ phần thừa. Máy hiện đại tự đo đường kính, bề rộng lốp và vùng cần cắt rồi điều chỉnh vị trí dao, nên một máy xử lý được nhiều cỡ lốp từ xe máy đến xe tải.

Loại dao phổ biến nhất là dao răng cắt gai lốp. Lưỡi dao có dạng răng cưa, các sợi gai lọt vào khe giữa hai răng và bị cắt đứt khi lốp quay qua dao. Yêu cầu quan trọng nhất với dao máy là cắt sạch gai mà không cày hay làm xước mặt gai và hông lốp. Vì vậy biên dạng răng, góc mài và độ sắc phải được làm chính xác theo từng loại máy.

Ngoài dao răng, dây chuyền hoàn thiện còn dùng dao sửa biên lốp dạng thẳng để cắt ba via đường phân khuôn và dao tròn cắt gai lốp cho một số dòng máy. Nhà sản xuất dao ngành lốp thường làm cả dao tròn, dao thẳng dài và dao chuyên dụng cắt gai lốp, tùy theo máy.

Dao cắt gai lốp cầm tay

Ở các xưởng nhỏ, lốp đặc chủng, lốp xe công trình hoặc công đoạn sửa lại sau máy, công nhân dùng dao tay:

• Dao móc cắt gai lốp: lưỡi cong dạng móc, kéo dọc mặt lốp để cắt gai sát gốc
• Dao cạo gai thép gió: lưỡi phẳng hoặc có răng, dùng cạo sạch gai và ba via trên vùng rộng
• Dao răng sửa biên cầm tay: lưỡi răng thép gió, dùng cho hông lốp và các vị trí máy cắt không tới
• Dao lạng lốp: lưỡi mỏng dẻo, uốn theo đường cong của lốp để lạng phẳng phần cao su thừa sau khi vá mà không đâm vào lớp bố

Thép gió là vật liệu được dùng nhiều cho dao tay vì giữ lưỡi lâu, mài lại dễ và đủ dai để không mẻ khi va vào hoa lốp.

Tại Dao Cưa Công Nghiệp DTS, dao sửa biên và dao cắt gai lốp được gia công theo mẫu dao hoặc bản vẽ của từng máy, từ dao răng máy cắt gai tự động đến dao tay thép gió cho tổ hoàn thiện.

Dao gia nhiệt trong ngành lốp

Một số công đoạn trong ngành lốp cắt cao su bằng dao nóng thay vì dao nguội:

• Dao cắt nhiệt xưởng thành hình: dùng cắt cao su chưa lưu hóa trên trống thành hình lốp, dao nóng cắt ngọt, ít kéo dính
• Dao tạo rãnh lốp (dao nhiệt khắc rãnh): lưỡi hình chữ U hoặc chữ V, được nung nóng để khoét sâu lại rãnh gai trên lốp xe tải đã mòn, kéo dài tuổi thọ lốp
• Dao nhiệt lốp đắp: dùng tạo hoa trên lớp cao su mới đắp lên lốp cũ

Với dao tạo rãnh, độ sâu cắt phải được giới hạn để không chạm vào lớp đai bố bên dưới, nên lưỡi đi kèm cữ chặn độ sâu. Thiết kế tốt chỉ để lưỡi dao nóng tiếp xúc với lốp, tránh làm cao su quanh rãnh bị chai do nhiệt. Bản thân lưỡi dao cũng không được quá nhiệt đến mức mất cơ tính.

Chọn vật liệu dao ngành lốp

• Thép gió (HSS): dao răng máy cắt gai, dao cạo gai, dao móc cầm tay, giữ lưỡi lâu và mài lại được
• SKD11: dao sửa biên dạng thẳng, dao cắt ba via
• Inox chống mài mòn: dao làm việc trong môi trường ẩm, dao lưu hóa
• Hợp kim: dao máy chạy liên tục công suất cao, cần giảm số lần thay dao
• Lưỡi dao nhiệt chuyên dụng: dao tạo rãnh, dao cắt nhiệt, chịu được nhiệt độ làm việc mà không mềm lưỡi

Ngoài dao hoàn thiện, nhà máy lốp còn dùng nhiều loại dao khác như dao cắt bố lốp, dao xén biên máy cán cao su, dao tròn cắt cao su. Anh chị xem thêm bài các loại dao cắt cao su để có cái nhìn tổng quát.

Dấu hiệu dao cắt gai lốp cần thay hoặc mài

Gai còn sót gốc, gai bị giật đứt thay vì cắt gọn, mặt lốp xuất hiện vết cày hoặc vết xước theo vòng, máy phải chạy nhiều vòng mới sạch gai là lúc nên kiểm tra dao. Răng dao bị mẻ một chiếc cũng đủ để lại vết trên cả vòng lốp, nên cần thay ngay.

Đặt dao và mài dao tại DTS

DTS cung cấp dao sửa biên lốp, dao cắt gai lốp và các loại dao ngành cao su cho nhà máy lốp, xưởng đắp lốp, xưởng cao su kỹ thuật ở Tây Ninh, Hải Phòng, Thái Nguyên, Đà Nẵng, Bà Rịa - Vũng Tàu, Vĩnh Phúc và giao hàng toàn quốc. Khách hàng tại TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai được đo dao tận nơi miễn phí. Ở tỉnh khác, anh chị gửi dao mẫu hoặc ảnh chụp qua Zalo, email để kỹ thuật DTS hướng dẫn đo và báo giá.

Dao đã mòn có thể gửi về dịch vụ mài dao của DTS qua Viettel Post, J&T hoặc xe Phương Trang. Liên hệ DTS để được tư vấn đúng loại dao cho công đoạn hoàn thiện lốp của anh chị.