Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu giày dép lớn nhất thế giới, với các nhà máy tập trung ở Đồng Nai, Bình Dương, TP HCM, Tây Ninh, Thanh Hóa và nhiều tỉnh khác. Trong một nhà máy giày, ngoài khuôn dao chặt còn có rất nhiều dao máy: dao lạng da, dao lạng mép, dao xẻ dây, dao cắt đế. Bài này nói về ba loại dao máy hay gặp nhất.

Dao vòng trên máy lạng da

Máy lạng da chia tấm da hoặc tấm vật liệu thành hai lớp, hoặc lạng bớt cho về đúng độ dày. Dao là một dải thép mỏng nối thành vòng, chạy liên tục quanh hai bánh xe, phần lưỡi đi qua giữa hai trục kẹp vật liệu.

Theo một hãng máy lạng da Đức, một mẫu máy lạng dao vòng khổ 750 mm của họ:

• Lạng mỏng tối thiểu khoảng 0,4–0,9 mm tùy kiểu trục đỡ, khe hở tối đa 8 mm.
• Hiển thị độ dày theo bước 0,05 mm, lưu được 100 bộ thông số.
• Có bộ mài dao bằng đá CBN gắn trên máy, mài dao liên tục trong khi chạy.
• Dùng cho ngành giày, đồ da và nội thất ô tô.

Vì dao vòng chạy liên tục và được mài liên tục, độ dày và độ thẳng của dao rất quan trọng. Dao dày không đều làm lớp lạng dày mỏng theo chu kỳ; dao cong làm dao chạy lệch, mép lạng bị răng cưa.

Dao chuông trên máy lạng mép

Mũ giày gồm nhiều lớp da, vải ghép lại. Trước khi may, mép các chi tiết được lạng vát mỏng để đường may phẳng, không cộm. Máy lạng mép có con dao hình chuông quay quanh trục cố định, miệng chuông được mài vát tạo thành lưỡi cắt. Bánh xe cấp liệu bên dưới đẩy chi tiết đi qua lưỡi dao.

Theo một bằng sáng chế Mỹ về cơ cấu mài dao chuông, đá mài gắn trên tay đòn có lò xo, tì nhẹ vào mặt vát của dao, đường kính đá vuông góc với mặt côn để giữ đúng góc vát. Đá phải được sửa bằng mũi kim cương định kỳ. Nhà máy giày gặp lỗi lạng mép thường do mép dao kém, làm tăng tỷ lệ hàng hỏng.

Một hãng máy Đức công bố các mẫu máy lạng mép có bề rộng lạng tới 50 mm, góc lạng tới 45° tùy mẫu, dùng cho mũ giày, đế da, đồ da, thắt lưng, cả cao su và vật liệu tổng hợp.

Dao tròn xẻ da

Máy xẻ dây da, dây đai, viền dùng dao tròn trên dưới hoặc dao tròn ép lên trục. Một xưởng dao Trung Quốc liệt kê dao tròn xẻ da và dao tròn dạng bát cắt mép cao su, da trong danh mục dao của họ. Nguyên lý tương tự máy chia cuộn: xem bài dao máy chia cuộn và bài cắt ép trên trục đe.

Lỗi thường gặp và nguyên nhân từ dao

Chọn dao theo vật liệu

• Da thật: dao thép cacbon cao hoặc thép dụng cụ, mài sắc, giữ mép mảnh.
• Da tổng hợp PU, PVC: mặt dao nhẵn để giảm bám, có thể cần lớp phủ chống dính.
• Cao su, xốp EVA làm đế: dao dai, chịu mài mòn. Xem bài dao cắt cao su.
• Vải lót, vải mũ giày: xem bài dao máy cắt vải ngành may.

DTS cung cấp dao vòng máy lạng da, dao chuông máy lạng mép và dao tròn xẻ da theo model máy hoặc theo mẫu dao cũ.

Liên hệ DTS

Khách ở TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai được đo dao tận nơi miễn phí. Các nhà máy giày, xưởng đồ da ở Thanh Hóa, Ninh Bình, Tây Ninh hay Vĩnh Long có thể gửi ảnh dao, model máy lạng và kích thước qua Zalo để được báo giá.