Một tấm ván OSB nhìn kỹ là hàng nghìn lát gỗ mỏng xếp chéo nhau. Ván dăm thì là dăm nhỏ ép với keo. Dăm càng đều, ván càng chắc, càng tốn ít keo. Dăm đều hay không do dao lạng dăm quyết định.

Máy băm và máy lạng khác nhau

Máy băm dăm cắt khúc gỗ thành dăm to để làm bột giấy hoặc làm nguyên liệu. Xem bài dao máy băm dăm gỗ. Máy lạng thì gọt gỗ thành lát mỏng có kích thước kiểm soát được, dùng cho ván dăm, OSB, MDF. Một hãng dao Mỹ mô tả máy lạng là công đoạn thứ hai sau băm dăm trong sản xuất MDF.

Máy lạng vòng dao làm việc thế nào

Một bằng sáng chế Mỹ về cụm dao máy lạng vòng cho biết:

• Trống máy mang từ 24 tới 44 cụm dao; khúc gỗ được kẹp song song với trục quay.
• Mép dao lạng gọt gỗ. Độ nhô của dao ra khỏi trống quyết định độ dày lát, thường khoảng 0,6 mm.
• Dao bẻ đặt lùi sau dao lạng khoảng 9–10 mm, nghiêng khoảng 55–65° so với mặt dao, bẻ lát gỗ thành mảnh rộng khoảng 25–50 mm.
• Dao rạch rạch gỗ trước để định chiều dài lát, thường khoảng 100 mm.
• Ở máy lạng đĩa, các cụm dao đặt trên đĩa quay, chạy từ tâm ra mép.

Như vậy, ba thứ quyết định hình dạng dăm: độ nhô dao lạng (độ dày), vị trí và góc dao bẻ (bề rộng), dao rạch (chiều dài).

Kích thước dao lạng

Hãng dao Mỹ nói trên công bố một số cỡ dao lạng thông dụng: 728 × 80 × 5 mm, 449 × 90 × 5 mm, 689 × 90 × 4 mm. Dao mỏng, dài, nên phải phẳng và thẳng; dao cong một chút là độ nhô không đều, dăm dày mỏng lẫn lộn.

DTS cung cấp dao lạng cho máy lạng vòng dao, máy lạng đĩa, cùng dao băm dăm gỗ và thanh đe máy băm theo kích thước máy.

Dấu hiệu dao cùn

• Dòng điện mô tơ tăng. Bằng sáng chế nói trên cho biết người vận hành thường theo dõi dòng điện, số vòng quay hoặc giờ chạy để biết lúc thay dao.
• Dăm vụn, nhiều bột mịn; dăm quá to.
• Bề mặt lát gỗ xơ, không phẳng.
• Máy rung hơn bình thường.

Dao phải đều nhau

Với vài chục cụm dao trên một trống, một con dao nhô cao hơn sẽ gọt dày hơn, con nhô thấp gần như không cắt. Khi thay:

1. Thay cả bộ hoặc ít nhất cả nhóm dao cùng mức mòn.
2. Dùng đồ gá chỉnh độ nhô để mọi dao bằng nhau.
3. Kiểm tra dao bẻ và dao rạch cùng lúc; chúng mòn chậm hơn nhưng cũng làm dăm sai hình.
4. Siết bu lông đúng lực.

Ở thiết kế mới trong bằng sáng chế trên, dao có hai mép và xoay 180° để dùng mép thứ hai.

Chọn thép

• Gỗ sạch, đã bóc vỏ: thép hợp kim dụng cụ chống mòn tốt.
• Gỗ có cát, đất, vỏ: thép dai hơn để không mẻ. Xem bài thép làm dao chịu va đập 6CrW2Si, A8, H13.
• Nhiệt luyện chân không giúp dao mỏng ít cong. Xem bài nhiệt luyện chân không.

Liên hệ DTS

Khách ở TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai được đo dao tận nơi miễn phí. Các nhà máy ván dăm, OSB, MDF ở Thanh Hóa, Quảng Trị, Gia Lai hay Phú Thọ có thể gửi model máy lạng, kích thước dao và ảnh dăm qua Zalo để được báo giá.