Vải sợi thủy tinh được ưa chuộng vì cách điện, chịu nhiệt cao, chống ăn mòn, không cháy và rất bền. Vải sợi carbon nhẹ mà cứng, là nền của nhiều chi tiết composite. Nhưng chính những sợi cứng và mảnh này lại làm cùn mép dao nhanh hơn hầu hết vật liệu khác trong xưởng.

Dao cùn ảnh hưởng thế nào đến vải

Một nhà sản xuất dao Đài Loan mô tả đúng vấn đề: khi cắt vải sợi thủy tinh bằng dao kém, mép vải trở nên gồ ghề, có nhiều bavia, sợi dễ bị kéo tuột ra khỏi tấm vải, làm giảm chất lượng vải.

Cơ chế khá đơn giản. Dao sắc cắt đứt từng sợi tại mép. Dao cùn thì ép và kéo sợi trước khi sợi đứt. Sợi bị kéo lệch khỏi đường dệt, mép vải bung ra. Với vải dùng làm composite, mép tuột sợi là điểm yếu trên chi tiết thành phẩm. Với prepreg trong ngành mạch in, sợi tuột và bụi thủy tinh là nguồn lỗi khi ép lớp.

Các cách cắt phổ biến

Xẻ cuộn bằng dao tròn

Dùng trên máy chia cuộn vải kỹ thuật, băng sợi thủy tinh, băng cách điện. Thường là dao tròn trên dưới cắt kéo. Dao phải rất sắc và khe hở chuẩn để sợi bị cắt chứ không bị kẹp kéo.

Cắt trên bàn CNC

Các bàn cắt tự động dùng dao rung hoặc dao tròn nhỏ có động cơ quay để cắt theo biên dạng. Với vải kỹ thuật, các hãng dao thường dùng lưỡi tròn nhỏ dạng đa giác, quay chủ động để cắt dứt khoát.

Cắt bằng dao nhỏ, dao hình

Dao nhỏ bằng carbide được tạo hình theo chi tiết, dùng để cắt vật liệu composite mỏng, mềm như sợi carbon, sợi thủy tinh, hoặc dùng mũi dao để chọc đứt tại điểm. Một số khách hàng dùng loại dao này để cắt mẫu, cắt lỗ trên tấm composite.

Vì sao gần như phải dùng carbide

Sợi thủy tinh cứng không kém nhiều so với thép đã tôi, lại chạm vào mép dao liên tục hàng triệu lần. Mép dao thép, kể cả thép gió, sẽ bị mài tròn rất nhanh. Carbide cứng hơn hẳn, khoảng 89–93 HRA, nên giữ được mép sắc lâu hơn nhiều lần.

DTS cung cấp dao tròn hợp kim carbide cho máy chia cuộn vải kỹ thuật và dao nhỏ carbide theo bản vẽ cho bàn cắt và dao hình. Với vật liệu có sợi thủy tinh trong ngành điện tử, xem thêm bài về dao cắt tấm phủ đồng, lá đồng, prepreg.

Cắt prepreg và vải có keo

Prepreg sợi carbon, sợi thủy tinh có nhựa chưa đóng rắn, hay bám lên mặt dao. Keo bám làm tăng ma sát và kéo sợi. Mặt dao nên được mài bóng, vệ sinh bằng dung môi phù hợp sau mỗi ca, và bảo quản prepreg đúng nhiệt độ để nhựa không quá dính khi cắt.

Lưu ý an toàn khi cắt sợi thủy tinh

• Bụi sợi thủy tinh gây ngứa da và kích ứng đường hô hấp. Người vận hành nên đeo khẩu trang, găng tay, áo dài tay.
• Lắp hút bụi tại vị trí dao nếu cắt sản lượng lớn.
• Bụi sợi carbon dẫn điện, cần giữ xa tủ điện và thiết bị điện tử hở.
• Thay hoặc mài dao đúng hạn. Dao cùn sinh nhiều bụi hơn dao sắc.

Đặt dao cắt vật liệu sợi

Khách ở TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai được đo dao tận nơi miễn phí. Các xưởng composite, vật liệu cách nhiệt ở Hà Nội, Quảng Ninh, Hà Tĩnh hay Long An có thể gửi bản vẽ, dao mẫu hoặc mẫu vải qua Zalo để được tư vấn. DTS nhận mài lại dao carbide.