Dao cắt phôi nóng: thép H13, nhiệt độ 800–1150°C và nứt do sốc nhiệt

  1. Ngày: 17-10-2026 22:54:56
  2. Lượt xem: 4

Dao cắt phôi nóng trên máy đúc liên tục, máy cắt đầu đuôi trước giá cán thô và máy cắt phôi rèn làm việc trong điều kiện khắc nghiệt nhất của ngành dao: phôi thép đỏ rực 800–1150°C, lực cắt hàng trăm tấn, nước làm mát phun liên tục. Bài viết giải thích vì sao dao cắt phôi nóng hỏng chủ yếu do nứt nhiệt, rạn chân chim và bong mảng chứ không phải do mòn, vì sao dùng thép làm khuôn nóng H13, 5CrNiMo luyện lại xỉ điện, rèn nhiều chiều, cách làm mát đúng, chỉnh khe hở dao theo cỡ phôi và mác thép, và thông tin cần gửi khi đặt dao.

Ở nhà máy luyện cán thép, phôi vuông ra khỏi máy đúc liên tục vẫn còn đỏ và được cắt thành đoạn ngay khi còn nóng. Trước giá cán thô, đầu và đuôi phôi lại được cắt bỏ. Dao ở các vị trí này chịu cùng lúc ba thứ: nhiệt cao, lực va đập rất lớn và sốc nhiệt khi nước làm mát phun vào. Vì thế cách chọn và dùng dao khác hẳn dao cắt nguội.

Dao cắt phôi nóng làm việc ở đâu

  • Máy cắt phôi vuông nóng trên dây chuyền đúc liên tục.
  • Máy cắt phôi thủy lực trước giá cán thô.
  • Máy cắt đầu đuôi phôi, máy cắt phôi rèn nóng.

Vật cắt gồm phôi thép cacbon, phôi thép hợp kim tiết diện lớn, phôi dẹt inox và thanh tròn rèn. Theo một nhà sản xuất dao Đài Loan, nhiệt độ phôi khi cắt khoảng 800–1150°C, lực cắt ở mức hàng trăm tới hàng nghìn tấn.

Dao cắt phôi nóng hỏng vì đâu

Dao cắt nguội như dao cắt tôn chủ yếu hỏng do mòn mép. Dao cắt phôi nóng thì khác: mặt dao bị nung nóng khi chạm phôi rồi bị nước làm nguội ngay sau đó, hàng nghìn lần mỗi ngày. Các kiểu hỏng chính:

Kiểu hỏng Biểu hiện
Nứt nhiệt, rạn chân chim Mạng vết nứt nhỏ trên mép và mặt dao
Nứt sâu, nứt mép Vết nứt từ mép ăn vào thân dao
Bong mảng Mảng thép tróc ra từ mép cắt
Mềm mép Mép bị ram mềm do quá nhiệt, bị đè bẹt
Mẻ, gãy Va đập khi phôi lệch, khe hở sai

Vì sao dùng thép khuôn nóng H13

H13 (tương đương SKD61, 1.2344, 4Cr5MoSiV1) là thép làm khuôn nóng chứa khoảng 0,4% cacbon, 5% crom, 1,35% molypden và 1% vanadi. Theo dữ liệu của một nhà cung cấp thép dụng cụ Mỹ, H13 có độ dai cao, chịu được nứt do nung nóng và làm nguội lặp lại, và giữ độ cứng ở nhiệt độ cao. Một nhà phân phối thép khác liệt kê dao cắt là một trong các ứng dụng điển hình của H13.

Với dao cắt phôi nóng cỡ lớn, nhà sản xuất dao Đài Loan nói trên dùng:

  • H13, 1.2344 hoặc 5CrNiMo luyện lại xỉ điện (ESR): thép sạch tạp chất hơn, ít điểm khởi đầu vết nứt.
  • Rèn nhiều chiều trong chân không: giảm rỗ xốp và thiên tích, hạt thép mịn đều.
  • Nhiệt luyện riêng cho dao cỡ lớn và mài trên máy mài cổng.

Dao cắt phôi nóng không cần độ cứng cao như dao cắt nguội. Độ cứng thấp hơn để đổi lấy độ dai và khả năng chịu sốc nhiệt. Xem bài độ cứng và độ dai của dao và bài thép làm dao chịu va đập 6CrW2Si, A8, H13.

Làm mát đúng cách

Nước làm mát là cần thiết, nhưng làm sai lại gây nứt nhanh hơn. Lời khuyên từ nhà sản xuất dao nói trên:

  • Cấp đủ nước làm mát cho dao.
  • Không phun tia nước trực tiếp vào mũi dao đang đỏ ngay lúc dao vừa chạm phôi.
  • Giữ lưu lượng ổn định. Lúc có lúc không làm biên độ sốc nhiệt lớn hơn.

Khe hở dao trên dưới

Khe hở phải chỉnh theo kích thước phôi và mác thép:

  • Khe hở quá nhỏ: dao trên và dao dưới va vào nhau, mẻ mép.
  • Khe hở quá lớn: phôi bị xé, mặt cắt lệch, đầu phôi biến dạng, gây kẹt ở giá cán.

Thông tin cần gửi khi đặt dao

  1. Model máy cắt và hãng máy.
  2. Nhiệt độ phôi khi cắt.
  3. Tiết diện phôi và mác thép.
  4. Bản vẽ dao hoặc dao cũ để đo.
  5. Tuổi thọ dao hiện tại (số lần cắt hoặc số ngày) để so sánh sau khi đổi vật liệu.

DTS nhận làm dao cắt phôi nóng và dao cắt kim loại theo bản vẽ hoặc theo mẫu, có thể nâng cấp vật liệu so với dao gốc. Xem thêm bài dao cắt bay trên dây chuyền cán thép và bài đặt dao theo bản vẽ.

Liên hệ DTS

Khách ở TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai được đo dao tận nơi miễn phí. Các nhà máy luyện cán thép, nhà máy rèn ở Hà Tĩnh, Thái Nguyên, Quảng Ngãi hay Ninh Bình có thể gửi bản vẽ dao, model máy và thông số phôi qua Zalo hoặc email để được tư vấn vật liệu.

Bài viết khác

Hotline 0978039932 Icon-Zalo 0978039932 Icon-Messager Messenger Icon-Youtube Youtube