Ai từng cắt một tấm cao su bằng dao thường đều biết: lưỡi dao bị cao su ôm chặt, càng cắt càng nặng tay, mép cắt cong vênh. Trong sản xuất, ở xưởng lốp, xưởng gioăng phớt, xưởng đế giày hay xưởng băng tải, vấn đề này nhân lên hàng nghìn lần mỗi ca. Chọn dao cắt cao su vì vậy khác hẳn chọn dao cắt giấy hay màng nhựa.

Vì sao cao su khó cắt

• Đàn hồi: khi lưỡi dao ép xuống, cao su bị nén và biến dạng trước khi đứt. Mép cắt thành ra lõm, lồi hoặc nghiêng.
• Ma sát lớn: hai mặt dao bị cao su ép chặt, lực cắt tăng nhanh theo chiều sâu.
• Bám dao: cao su sống mềm và dính, mảnh cao su tích tụ dần trên lưỡi.
• Nhạy nhiệt: theo một tài liệu sáng chế về cắt vật liệu đàn hồi, cắt liên tục làm dao nóng lên, có thể làm cao su sống gần vết cắt bị lưu hóa sớm, gây khó khăn cho bước nối ghép sau đó.
• Chất độn mài mòn: cao su độn than đen, silica, hoặc cao su từ chứa bột ferrite làm mép dao mòn nhanh.

Các kiểu cắt cao su phổ biến

Dao chém

Dao thẳng chém xuống đe hoặc cắt kéo với dao dưới. Hay dùng để cắt tấm, cắt dải theo chiều dài. Một tài liệu sáng chế về cắt cao su sống chỉ ra khó khăn: dao và đe phải song song rất chính xác. Khe hở rộng thì vết cắt không đều; khe hở hẹp thì dễ hỏng dao hoặc đe. Biên dạng hình nêm của dao còn ép cao su, làm cao su bám lên dao và đe, có thể kẹt và làm vật liệu cong phía trước dao.

Dao tròn

Dao tròn quay xẻ dải cao su từ tấm hoặc cuộn. Lưỡi quay giúp phân bố nhiệt và mòn trên cả vành dao, hợp với cắt liên tục.

Dao siêu âm

Lưỡi rung tần số siêu âm giảm ma sát, giảm cao su bám và nóng dao. Hay dùng cho cao su sống trong ngành lốp, cắt vát góc nhỏ.

Gợi ý để cắt cao su tốt hơn

1. Lưỡi mỏng, góc lưỡi nhỏ: giảm lực nén cao su trước khi đứt. Đổi lại lưỡi yếu hơn, cần vật liệu đủ dai.
2. Mặt dao mài bóng: giảm ma sát và giảm cao su bám.
3. Bôi trơn: nhiều xưởng dùng nước hoặc dung dịch bôi trơn phun lên lưỡi khi cắt cao su đã lưu hóa. Với cao su sống, kiểm tra trước xem chất bôi trơn có ảnh hưởng tới độ bám dính khi nối ghép hay không.
4. Giữ dao sắc: dao cùn làm tăng ma sát và nhiệt rõ rệt.
5. Kiểm soát khe hở dao và đe, song song trên toàn chiều dài.

Chọn vật liệu dao

DTS cung cấp dao cắt cao su dạng dao thẳng, dao tròn và dao theo bản vẽ, bằng SKD11, thép gió hoặc carbide. Để băm cao su phế liệu, xem bài dao máy xé 1 trục và 2 trục. Để xẻ tấm cao su, mút trên máy chia cuộn, xem bài cụm dao khí nén.

Liên hệ DTS

Khách ở TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai được đo dao tận nơi miễn phí. Các xưởng cao su ở Tây Ninh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bắc Giang hay Quảng Nam có thể gửi ảnh dao, loại cao su và kiểu máy qua Zalo để được tư vấn.