Tờ giấy vệ sinh mềm và phồng không phải nhờ bột giấy đặc biệt mà nhờ một bước gọi là crếp. Ở cuối máy xeo, một con dao áp vào lô sấy Yankee, cạo tờ giấy ra và làm nó nhăn lại thành những nếp rất nhỏ. Con dao đó là dao cạo lô, hay dao làm nhăn.

Dao cạo lô làm gì

Theo tài liệu của một hãng dao cạo Đức, dao cạo lô phải thắng lực bám giữa tờ giấy và lô Yankee, rồi tạo cấu trúc nhăn cho tờ giấy. Chính bước này tạo ra độ phồng, độ giãn, độ mềm và độ bền của giấy, và phải giữ được chất lượng đó lặp lại trong thời gian dài.

Góc crếp và túi crếp

• Khoảng không giữa mặt dao và mặt lô, nơi tờ giấy bị dồn lại, gọi là túi crếp.
• Túi crếp nhỏ cho nếp nhăn thô và dày; túi crếp lớn cho nếp mịn, giấy mềm hơn.
• Góc crếp chỉnh bằng góc tì của dao vào lô hoặc bằng góc vát ở đầu dao; hãng dao trên đưa dải góc 70–100°.
• Dao cắt tờ (dao cut-off) nên đặt góc lớn hơn vị trí crếp ít nhất 2°, để dao crếp đã dùng có thể lắp sang vị trí này dùng tiếp.

Độ nhô và chiều dài dao

• Độ nhô của dao khỏi giá kẹp không nên quá một phần ba bề rộng dao. Nhô nhiều thì dao mềm, dễ rung, thay dao nguy hiểm.
• Dao dày cứng; dao mỏng ôm theo mặt lô tốt hơn.
• Chiều dài dao nên bằng phần mặt lô đã mài cộng thêm một hành trình dao động. Dao ngắn làm lô mòn không đều; dao dài thò ra ngoài, dễ rung.

Vật liệu dao cạo

Hãng dao Đức nói trên đưa ví dụ: dao thép trên máy giấy lụa mặt chỉ dùng khoảng 4 giờ, giấy vệ sinh khoảng 6 giờ, khăn bếp khoảng 12 giờ; tức mỗi ngày phải thay khoảng 6, 4 và 2 con dao. Dao thép cần thao tác thay dao nhiều hơn khoảng 10 lần so với dao đầu gốm, nên rủi ro cho người thay dao cũng cao hơn.

Vì sao dao mòn làm giấy kém

Cũng theo tài liệu trên, dao mới có mặt tiếp xúc khoảng 0,02 mm, tạo áp lực khoảng 130 N/mm². Khi mòn tới 0,2 mm, với cùng lực ép, áp lực chỉ còn khoảng 13 N/mm². Dao cạo kém đi, túi crếp nhỏ lại, giấy thô và phồng hơn, kém mềm.

Đọc vết mòn trên dao đã dùng

Một hãng thiết bị cạo lô Mỹ cho rằng vết mòn bất thường trên dao cạo lô (dao crếp) phản ánh tình trạng máy:

• Độ ẩm tờ giấy không đều theo khổ: chăn, lưới bẩn, mòn, hộp đầu phân phối không đều.
• Lực ép dao không đều: tình trạng lô, cơ cấu giá dao.
• Mặt lô Yankee: lớp hóa chất phủ lô, sấy không đều.

Một hãng thiết bị giấy Phần Lan kể trường hợp lô Yankee lệch vuông hơn 5 mm và còn xê dịch thêm khi lên nhiệt độ, áp suất làm việc. Dao được chỉnh lại sau mỗi lần mài lô nhưng không giữ được vuông với lô khi máy chạy; nhà máy phải mài lô mỗi 6–8 tháng thay vì 3–4 năm. Rung dao không kiểm soát cũng để lại vết sọc trên mặt lô, phải mài lại lô rất tốn kém.

Lưu ý khi thay dao crếp

• Dùng găng chống cắt, dụng cụ thay dao chuyên dùng.
• Lực ép vừa phải, đúng quy định, để không làm hỏng lớp phủ hóa chất trên lô.
• Đặt dao giữa lô, đúng chiều dài, đúng độ nhô.
• Ghi giờ chạy và chụp vết mòn của mỗi con dao để theo dõi.

DTS lưu ý: dao crếp liên quan trực tiếp tới lô Yankee, một thiết bị rất đắt. Khi đổi loại dao hoặc đổi nhà cung cấp, nên chạy thử và theo dõi vết mòn dao, chất lượng giấy trong vài ca trước khi dùng đại trà. Các loại dao cạo khác trên máy xeo xem bài dao cạo máy xeo giấy, dao cạo lô.

Liên hệ DTS

Khách ở TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai được đo dao tận nơi miễn phí. Các nhà máy giấy ở Bắc Ninh, Phú Thọ, Quảng Ngãi hay Tây Ninh có thể gửi ảnh dao, kích thước và vị trí dao trên máy qua Zalo để được tư vấn.