Ván lạng là nguyên liệu chính của gỗ dán, ván ép coppha, ván LVL. Ở các vùng trồng keo, bạch đàn, máy bóc gỗ chạy cả ngày, biến khúc gỗ tròn thành dải ván mỏng 1–3 mm. Ván bóc đẹp, đều hay nứt, xơ phụ thuộc nhiều vào dao bóc gỗ và cách chỉnh nó với thanh ép.

Bóc ván xoay hoạt động thế nào

Khúc gỗ được quay tròn, dao bóc dài bằng chiều dài khúc gỗ tiến dần vào tâm, gọt ra một dải ván liên tục như bóc cuộn giấy. Trước mép dao có thanh ép, dạng thanh cố định hoặc con lăn, ép lên gỗ ngay trước chỗ dao cắt. Sau đó dải ván được cắt thành tấm bằng dao cắt ván lạng. Xem bài dao xén cạnh ván ép, dao cắt ván lạng.

Góc mài dao

Một chuyên gia khoa học gỗ viết trên tạp chí nghề mộc Mỹ cho biết dao bóc thường được mài khoảng 21°. Góc nhỏ hơn làm gỗ ít biến dạng hơn nhưng mép dao dễ gãy; 21° là điểm cân bằng. Gỗ cứng, nhiều mắt có thể cần góc lớn hơn một chút để mép dao chịu được.

Vết nứt mặt ván hình thành thế nào

Cùng nguồn trên giải thích: khi dao tách ván ra khỏi khúc gỗ, dải ván bị uốn gắt, ứng suất dồn ở gần mép dao. Khi vượt quá sức chịu của gỗ, gỗ nứt theo mặt song song thớ. Hiện tượng lặp lại đều đặn nên vết nứt xuất hiện cách đều nhau.

• Mặt ván từng áp vào dao gọi là mặt lỏng, có vết nứt.
• Mặt kia là mặt chặt, ít nứt.
• Vết nứt sâu tới khoảng 25% độ dày ván thường chấp nhận được.
• Ván bóc lỏng có mặt gợn như tôn sóng, nhất là ở mặt lỏng. Uốn thử: ván chặt uốn được gần như nhau theo hai chiều.

Thanh ép và khe dao

Thanh ép giữ cấu trúc gỗ lại đúng chỗ vết nứt thường hình thành. Theo chuyên gia nói trên, vết nứt ít nhất khi khe giữa dao và thanh ép bằng khoảng 80–90% độ dày ván cần bóc. Ép quá mạnh sẽ làm dập tế bào gỗ.

Một nghiên cứu cũ trên tạp chí ngành lâm sản Mỹ về thanh ép nổi cho thấy tăng lực ép nói chung làm ván nhẵn hơn và vết nứt nông hơn; ảnh hưởng rõ hơn với ván dày và với thanh ép phẳng so với thanh ép con lăn.

Ngoài dao và thanh ép, gỗ được hấp hoặc ngâm nóng trước khi bóc, gỗ nhẹ và ván mỏng cũng cho ván chặt hơn.

Lỗi ván bóc và nguyên nhân

Chọn thép và mài dao

• Dao bóc dài, mỏng, cần thẳng và phẳng; nhiệt luyện tốt để ít cong.
• Gỗ keo, bạch đàn có cát, mắt: thép đủ dai để không mẻ, như thép dao dát lưỡi thép gió hoặc thép hợp kim. Xem bài dao dát lưỡi và dao nguyên khối.
• Mài đúng góc gốc, giữ thẳng trên toàn chiều dài; dao bóc dài tới hơn 1,3 m nên cần máy mài dao thẳng dài.
• Mài xong rà ba via mép thật nhẹ để mép không quá giòn.

DTS cung cấp dao bóc gỗ cho máy bóc có trục và máy bóc không trục, dao cắt ván lạng, dao xén cạnh ván ép, và nhận mài dao thẳng dài cho xưởng ván.

Liên hệ DTS

Khách ở TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai được đo dao tận nơi miễn phí. Các xưởng bóc gỗ, ván ép ở Tuyên Quang, Thái Nguyên, Lào Cai hay Quảng Ngãi có thể gửi chiều dài dao, model máy bóc và ảnh ván bóc qua Zalo để được báo giá.