Trên máy in flexo và máy in ống đồng, dao gạt mực có nhiệm vụ gạt sạch lớp mực thừa trên bề mặt trục, chỉ để lại lượng mực nằm trong các ô lõm. Nếu dao gạt không đều, lượng mực truyền sang bản in sẽ không đều, gây sọc, mờ hoặc đậm nhạt khác nhau theo chiều ngang. Dao gạt mực mỏng và rẻ hơn nhiều so với trục in, nhưng dao hỏng hoặc lắp sai có thể làm xước trục anilox, gây thiệt hại lớn hơn nhiều.

Bảo quản dao gạt mực

• Giữ dao trong hộp hoặc cuộn nguyên bao bì của nhà sản xuất, để nơi khô ráo.
• Không để dao bị gấp, uốn hay va chạm mép lưỡi. Một vết gợn nhỏ trên lưỡi cũng tạo ra một đường sọc trên bản in.
• Với dao thép, tránh để tay trần chạm nhiều vào lưỡi vì mồ hôi dễ gây gỉ.

Lưu ý khi lắp đặt

Trước khi lắp dao mới, cần vệ sinh sạch giá kẹp dao, loại bỏ mực khô và cặn bám. Mực khô kẹt trong giá sẽ làm dao không thẳng, tiếp xúc trục không đều. Dao phải được kẹp đều trên toàn chiều dài, độ ló dao ra khỏi giá theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất máy.

Giá dao phải song song với trục in. Nếu giá lệch, dao sẽ mòn nhiều ở một bên và mòn ít ở bên kia, bản in cũng đậm nhạt lệch theo chiều ngang. Lỗi này cần khắc phục bằng cách căn chỉnh lại giá dao, thay dao mới không giải quyết được.

Với buồng mực kín có hai dao, nên thay cả hai dao cùng lúc để đảm bảo buồng mực kín đều và áp suất ổn định.

Cài lực ép vừa đủ

Đây là lưu ý quan trọng nhất. Nhiều thợ in có thói quen tăng lực ép khi thấy bản in chưa sạch, nhưng thực tế phần gạt mực chủ yếu do mép dao và thành ô trên trục đảm nhận. Lực ép quá lớn khiến lưỡi dao bị uốn cong, tiếp xúc trục bằng mặt chứ không bằng mép, gạt kém hơn và mòn rất nhanh. Khi bản in có vấn đề, nên giảm lực ép về mức nhẹ nhất mà vẫn gạt sạch trước khi điều chỉnh các yếu tố khác.

Khởi động và chạy máy

• Luôn đảm bảo mực đã vào buồng mực trước khi trục bắt đầu quay. Dao chạy khô trên trục sẽ bị cháy lưỡi chỉ trong vài giây.
• Lọc mực thường xuyên. Cặn mực khô, hạt màu vón cục và mảnh vụn là nguyên nhân gây vết xước dài trên dao và trên trục.
• Theo dõi độ nhớt và tuổi thọ của mực, mực để lâu dễ sinh cặn.

Vệ sinh sau ca in

Sau mỗi ca hoặc mỗi lần đổi màu, cần vệ sinh buồng mực và dao bằng dung môi phù hợp với loại mực đang dùng. Không dùng vật cứng cạo mực khô trên lưỡi dao. Dung môi cũng cần tương thích với vật liệu dao, nhất là với dao nhựa, để tránh làm mềm hay biến dạng lưỡi.

Đọc vết mòn trên dao cũ

Mỗi lần thay dao, nên đặt dao cũ lên mặt phẳng và quan sát mép lưỡi dưới ánh sáng chiếu xiên. Vết mòn cho biết nhiều điều về tình trạng máy in:

• Mép lưỡi có dải bóng như gương: lực ép quá lớn.
• Mép lưỡi gợn sóng: giá dao rung, kẹp không chặt hoặc dao quá cứng so với tốc độ in.
• Nhiều vết xước dọc: mực có cặn, cần kiểm tra lọc mực.
• Một rãnh sâu duy nhất: có vật lạ kẹt tại một vị trí, cần kiểm tra trục tại vị trí đó.
• Mòn lệch một bên: giá dao không song song với trục.
• Mép lưỡi cháy, chảy: dao đã chạy khô không có mực.

Chụp ảnh và ghi lại ngày, máy, màu mực cho mỗi lần thay dao sẽ giúp phát hiện sớm lỗi của máy trước khi làm hỏng trục.

Chọn đúng loại dao gạt mực

Loại dao và độ dày dao cần phù hợp với số dòng trên trục anilox và loại mực. Dao quá mềm dùng trên trục gốm có số dòng cao sẽ mòn rất nhanh. Dao rẻ nhất chưa chắc là dao tiết kiệm nhất khi tính theo số giờ chạy máy.

Bên cạnh dao gạt mực, các xưởng in bao bì cũng cần nhiều loại dao khác trên dây chuyền sau in như dao chia cuộn màng, dao răng cưa máy làm túi và hàm hàn. DTS cung cấp và tư vấn các loại dao này cho xưởng in, bao bì ở TP HCM, Long An, Bình Dương, Bắc Ninh và Hưng Yên.